هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)


هند با عنوان «سرزمین جشنواره‌ها» شناخته می‌شود و اگر از حق نگذریم، شایسته‌ی این لقب نیز است.

هند یکی از کشورهای سکولار و نیز نمونه‌ی بارز «وحدت در کثرت» جهان به شمار می‌رود. این کشور به داشتن فرهنگی غنی و نیز اقوام و نژادهای متنوع و گوناگون معروف است. همچنین هند جشنواره‌های بسیاری نیز برگزار می‌کند که بیشترشان در سطح جهان زبانزد عام و خاص هستند. تقریبا ماهانه یک یا چند جشنواره و فستیوال مختلف در هند برگزار می‌شود. یکی دیگر از نکات قابل توجه این موضوع این است که تمامی اقشار جامعه‌ی هند در جشنواره‌های مذکور شرکت می‌کنند.

برخی از این جشنواره‌ها مختص منطقه‌ای خاص بوده و برخی دیگر نیز در کل کشور برگزار می‌شود. این جشنواره‌ها معمولا با حضور رنگ‌های شاد و جذاب شناخته می‌شوند. پایکوبی، موسیقی و آوازهای سنتی از جمله عناصر جدایی‌ناپذیر فستیوال‌های هند هستند.

فستیوال‌های هند زمان مناسبی برای گرد هم جمع شدن، دیدار دوستان و آشنایان، آشتی با دشمنان و حتی مراسمات ازدواج است. مردم هند از هر طبقه و صنفی در این جشنواره‌ها شرکت کرده و با فراموشی مشکلات و غم و غصه‌هایشان به جشن و شادی می‌پردازند.

امروز، با توسعه و ترویج فرآیند جهانی شدن، جشنواره‌ها و فستیوال‌های هند دیگر محدود به مرزهای این کشور نبوده و در اقصی نقاط دنیا برگزار می‌شوند. مهاجران هندی که در کشورهای خارجی زندگی می‌کنند، جشنواره‌های بومی و سنتی خود را به آنجا انتقال داده‌اند. در ادامه با برخی از پرطرفدارترین جشنواره‌های هندی آشنا خواهیم شد.

هولی (Holi)

هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)

هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)

هولی یکی از محبوب‌ترین جشنواره‌های هند است که نه تنها در هند بلکه در کشورهای زیادی که دارای جمعیت هندو هستند هم برگزار می‌شود. هولی، جشنواره‌ی رنگ‌ها است. طی این جشنواره، مردم روی یکدیگر پودر رنگ می‌پاشند، با آب‌های رنگین بازی می‌کنند و با استفاده از بادکنک‌های پر از رنگ و تفنگ‌های پلاستیکی به رنگ‌آمیزی هم می‌پردازند.

حتی غریبه‌ها نیز از این جنگ رنگی در امان نیستند؛ هر کسی که در طول جشنواره‌ی هولی از خیابان عبور کند یا در تراس خانه‌اش ایستاده باشد هم رنگی خواهد شد. همچنین نوشیدنی و شیرینی نیز در این جشنواره صرف می‌شود. مردم با یکدیگر احوال‌پرسی کرده و حسابی شاد و مسرور می‌شوند.

  • محل برگزاری: سرتاسر هند
  • زمان برگزاری: ماه فوریه یا مارس
نگ پانچامی (Nag Panchami)

هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)

اگرچه مارهای سمی از نظر مردم بیشتر نقاط جهان موجوداتی خطرناک هستند اما هندوها طی جشنواره‌ی «نگ پانچامی» آن‌ها را مورد احترام قرار داده و پرستش می‌کنند. در طول این جشنواره‌ی منحصر به‌فرد، مردم هند طی مراسمی مذهبی به پرستش و عبادت مارهای نقاشی، سنگی، چوبی یا مجسمه‌های نقره می‌پردازند.

هندوها، مجسمه و بت مارها را با شیر غسل داده و سپس با گل، غذا و شیر از آن‌ها پذیرایی می‌کنند. هندوها در این مراسم از مارهای «پاتال لوک» طلب آمرزش، آسایش و رفاه زندگی خود را می‌کنند.

  • محل برگزاری: برخی از نقاط هند
  • زمان برگزاری: ماه جولای یا آگوست
جشنواره ارابه (Rath Yatra)

هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)

فستیوال Rath Yatra یا جشنواره‌ی ارابه از جمله پرطرفدارترین جشنواره‌های هند است که در شهر پوری و همچنین برخی نقاط این کشور برگزار می‌شود. این جشنواره، در واقع گرامیداشت بازدید سالانه‌ی خدای هندوها به نام «جاگانات» از معبد اصلی گاندیچا است. طی این جشنواره، خدایگان هندوها شامل جاگانات، خواهر کوچکش سوبادرا و برادر بزرگش بالابادرا داخل یک ارابه‌ی بسیار بزرگ و تزئین شده قرار می‌گیرند که نشانگر معابد هندوها هستند. معمولا جمعی از مردم این ارابه‌ها را از معبد اصلی تا معبد گادینچا حمل می‌کنند. مجسمه‌های خدایان هندی تا ۹ روز در این مکان باقی می‌مانند و سپس به معبد اصلی بازگردانده می‌شوند.

گردشگران و زائران زیادی از هند و دیگر نقاط جهان به پوری می آیند تا شاید بتوانند در حمل این ارابه‌ها سهمی داشته باشند؛ اگر آنان موفق به این کار شوند، به مثابه‌ی لطف خدایان هندو نسبت به آنان است. از آنجایی که غیرهندوها اجازه‌ی ورود به معابد هندوها را ندارند، می‌توانند به این جشنواره آمده و مجسمه‌های خدایان آنان را از نزدیک مشاهده کنند.

خیابان‌های شهر پوری در طول جشنواره‌ی ارابه، شبیه به کارناوالی مذهبی می‌شود. در این جشنواره، موسیقی مذهبی پخش می‌شود، طبل‌ها نواخته می‌شوند و مردم در سنین مختلف برای تماشای آن به خیابان‌ها می‌آیند.

  • محل برگزاری: شهر پوری، ایالت اوریسا، هند
  • زمان برگزاری: ماه ژوئن یا جولای
بیهو (Bihu)

هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)

یبهو، مجموعه‌ای از سه جشنواره‌ی فرهنگی است که در آسام هند برگزار می‌شود. این جشنواره‌ها با کشاورزی در ارتباط هستند. جشنواره‌ی بیهو با موسیقی و رقص سنتی همراه است. «بوهاگ بیهو» محبوب‌ترین جشنواره از فستیوال‌های سه‌گانه‌ی بیهو است که آغاز سال نو آسامی را گرامی می‌دارد. کشاورزان در طول این جشنواره، زمین‌های خود را برای کشت محصولات کشاورزی آماده می‌کنند و شادی و سرور کل شهر را فرا می‌گیرد.

مردم به برگزاری میهمانی و طبخ غذاهای سنتی در خانه‌های خود می‌پردازند. گاوها شستشو داده شده و پرستش می‌شوند. مردم لباس‌های نو بر تن می‌کنند و آماده‌ی دیدارها و رفت‌وآمدهای اجتماعی می‌شوند. زنان برای داشتن یک زندگی بابرکت دعا کرده و جوانان نیز در مراسمات پایکوبی سنتی بیهو شرکت می‌کنند.

  • محل برگزاری: آسام، هند
  • زمان برگزاری: ماه آوریل، اکتبر و ژانویه
جشنواره نوک شاخ (Hornbill Festival)

هند، سرزمین جشنواره ها (قسمت اول)

قبایل زیادی در ایالت ناگالند هند زندگی می‌کنند که هر یک سنت‌ها و فرهنگ‌های خاص خود را دارند. «جشنواره‌ی نوک‌شاخ» که به منظور گرامیداشت پرنده‌ای رنگارنگ و بومی این منطقه به همین اسم نامگذاری شده است، برای گردهمایی قبایل مختلف این مکان برگزار می‌شود. دولت هند نیز این جشنواره را به رسمیت می‌شناسد که از ظن آنان، فستیوال نوک‌شاخ موجب ترویج و توسعه‌ی روابط قبایل مختلف و نیز اشاعه‌ی فرهنگ آنان به سراسر جهان می‌شود.

گردشگران زیادی از اقصی نقاط دنیا به هند می‌آیند تا در جشنواره‌ی نوک‌شاخ شرکت کرده و از موسیقی سنتی، پایکوبی، غذاهای قبیله‌ای، کشتی گرفتن مردم بومی، تیراندازی سنتی، بازی‌های محلی، نمایشگاه گل‌ها و بسیاری دیگر بهره‌مند شوند. صنایع دستی بسیار جالب و منحصر به‌فردی در طول این جشنواره به فروش می‌رسند. همچنین جشنواره‌ی بین‌المللی موسیقی راک تک‌شاخ نیز در اثنای این فستیوال برگزار می‌شود که به هرچه جذاب‌تر شدن آن می‌افزاید.

  • محل برگزاری: روستای ناگا، کیساما، ناگالند و شمال شرق هند
  • زمان برگزاری: هفته‌ی اول ماه دسامبر