Aligarh Muslim University

Aligarh Muslim University

بنیان گذار:

آقای سید احمد خان، یکی از معماران هند نوین، متولد 17 اکتبر سال 1817 در دهلی بود که کارش را به عنوان یک کارمند دولتی شروع کرد.

انقلاب 1857 یکی از نقاط تحول در زندگی سید احمد بود. او به وضوح ضرورت نیاز مسلمانان را به کسب مهارت و تخصص در زبان انگلیسی و علوم جدید پیش بینی کرد، به شرط آنکه جامعه، به خصوص هند شمالی برای نفوذ سیاسی و اجتماعی او را حمایت کنند.

او یکی از نخستین پیشگامان بود که به نقش قاطع آموزش و پرورش در توانمندسازی جامعه فقیر و عقب افتاده مسلمان پی برده بود. در چندین عرصه، آقای سید احمد یکی از بزرگترین اصلاح طلبان اجتماعی و یک سازنده قومی بزرگ هند نوین بود. او شروع به آماده سازی طرحی برای تشکیل یک دانشگاه اسلامی کرد و جهت رسیدن به این هدف، چندین مدرسه دایر کرد. او انجمنی علمی را در سال 1863 بنیان نهاد به منظور اینکه به تدریج خلق علمی را به مسلمانان القا کرده، دانش غربی را از طریق زبان خودشان برایشان قابل استفاده کند.

روزنامه بنیاد علیگر به نام ارگان انجمن علمی مارس 1866 شروع به کار کرد و در برانگیختن اذهان جامعه سنتی مسلمانان موفق شد. کسانی که از سطح تعهد کمتری نسبت به جامعه خود برخوردار بودند، از فعالیت شدید در برابر او حمایت کردند، اما آقای سید جواب آنان را با خلق روزنامه دیگر داد. روزنامه " تذهیب اخلاق " که به درستی در زبان انگلیسی به عنوان " مصلح جامعه محمدی " نامیده شد.

در 1875، آقا سید مدرسه علوم را تأسیس کرد و بعد از اینکه سفری به لندن داشت الگوی آن دانشگاه را مطابق با دانشگاه های آکسفورد کمبریج ریخت. هدف او این بود که دانشگاهی هماهنگ با سیستم آموزشی بریتانیا بسازد، بدون اینکه ارزش های اسلامی آن را به خطر بیندازد.

او می خواست این دانشگاه مانند پلی عمل کند و ارزش های زمان گذشته و دوران معاصر و غرب به شرق را به هم وصل کند. در حالیکه کاملاً نیاز و ضرورت شدید به بهره مند سازی از آموزش دانش نشأت گرفته از غرب را درک می کرد، بی توجه به ارزش دانش شرقی نبود و خواهان حفظ و انتقال میراث غنی گذشته به نسل های آینده بود.

دکتر اقبال می گوید: برجستگی و عظمت آقا سید مبتنی بر این حقیقت است که او اولین مسلمان هندی بود که نیاز به گرایشی نو به اسلام را احساس کرد و به آن عمل کرد. طبع حساس او اولین واکنش به عصر جدید بود.

هدف آقا سید صرفاً به تأسیس دانشگاه در علیگر محدود نشد بلکه هدف او گسترش شبکه ارتباطی از موسسات آموزشی بود که در سراسر کشور توسط مسلمانان اداره شود و بنا بر این اعتقاد او موسسه ای با نام ( جمعیت مشاوره فرهنگی مسلمانان هند) را بنا نهاد تا در سطح بین المللی، جان تازه ای به اسلام و مسلمانان ببخشد. جنبش علیگر مسلمانان را ترغیب کرد تا در افتتاح شماری از موسسات آموزشی یاری کنند. این اولین بار از نوع خود بود که این چنین سازمان های غیر دولتی اسلامی در هند، مسلمانان را از خواب غفلت بیدار کرده و حساسیت های سیاسی و اجتماعی را به آنان القا کرد.

آقا سید، از بسیاری از عناصر ضروری استفاده کرد تا بتواند سبب پیشرفت جامعه نوین در شبه قاره هند شود. مجله بریتانیایی مشهوری به نام ( مرد انگلیسی) در قرن 19 در تفسیر یک گزارش در 17 نوامبر سال 1885 اظهار کرده بود: زندگی آقا سید به شکل قابل توجهی یکی از بهترین وجهه تاریخ مدرن را برای ما روشن ساخت. او در 27 مارس 1898 درگذشت و مجاور مسجد دانشگاه اسلامی علیگربه خاک سپرده شد.

واقعیت ها:

دانشگاه اسلامی علیگر، در جایگاه منحصر به فردی بین دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی کشور قرار گرفته است. این دانشگاه در سال 1920 تاسیس شد و از دل دانشگاه شرق- انگلیس محمدی (MAO) بیرون آمد. دانشگاهی به واسطه رویای بزرگ یک اصلاح طلب مردمی به نام آقای سید احمد خان، در سال 1877 دایر شده بود. از همان ابتدا، درب دانشگاه برای همه اعضای انجمن ها از همه گوشه و کنار کشور و جهان باز گذاشته شد. دانشگاه اسلامی علیگر، تحقق رویایی است که گسترده، دوررس و راستین گرا بود.

دانشگاه اسلامی علیگر در وسعتی بیش از 6/476 هکتار در شهر علیگر، اوتارپرادش، بیش از 300 دوره در رشته های آموزشی قدیمی و جدید را ارائه می دهد. این دانشگاه دانشجویان را از همه ایالتهای هند و کشورهای مختلف، به خصوص افریقا، غرب و جنوب آسیا به خود جذب می کند. در بعضی دوره یا رشته های تحصیلی، برای دانشجویان از کشورهای دیگر، صندلی رزرو می شود. درب دانشگاه ، صرف نظر از طبقات مختلف مردم هند، کیش و عقیده، مذهب و جنس به روی همه باز است. این دانشگاه بین 20 دانشگاه تحقیقاتی عالی و درجه یک هند در رتبه هشتم قرار گرفته است.

با وجود تاسیس شماری از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در سراسر کشور، این دانشگاه به عنوان یک نهاد متعالی، منش ملی و بین المللی خود را حفظ کرده است. در فهرست خود بیش از 28000 دانشجو، 1342 استاد و تعداد 5610 کارمند غیر آموزشی وجود دارد. در حال حاضر، دارای 12 دانشکده شامل 98 اداره آموزشی، 3 آکادمی و 15 مرکز و نهاد می باشد.

ویژگی خاص دانشگاه علیگر، به اقامت مربوط می شود. به این شکل که اکثر کارمندان و دانشجویان در محوطه دانشکده، در 19 سالن و 80 خوابگاه شبانه روزی مقیم می شوند.

جدا از دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد قراردادی در علوم اجتماعی، علوم و علوم انسانی، دانشگاه به منظور رشد ملت ها، با ارائه تسهیلات برای آموزش تخصصی در زمینه هایی از مطالعات فنی و کسب و کار و غیره گام برداشته است. دانشکده های تخصصی آن عبارتند از: دانشکده مهندسی و تکنولوژی ذاکر حسین، دانشکده پزشکی جواهر لعل نهرو، دانشکده دندان پزشکی دکتر ضیاء الدین، موسسه چشم پزشکی، واحد بیوتکنولوژی، مرکز مطالعه پیشرفته در تاریخ، گروه مطالعات غرب آسیا، مرکز حیات وحش، مرکز مطالعات افریقای جنوبی و برزیل، گروه مطالعات اسلامی، دانشکده کارکنان آکادمی، کالج زنان، دانشکده اجمل خان تیبیا، دانشگاه پلی تکنیک و مرکز کامپیوتر مجزا برای دختران و پسران و غیره.

از سال 2011، این دانشگاه 2 مرکز جدید مطالعاتی خارج از علیگر، در مرشد آباد، غرب بنگال و مالاپوروم در ایالت کرالا، باز کرده است. در حال حاضر وسیله تعلیم دوره های تکمیلی مدیریت و حقوق در این دو مرکز فراهم است. برنامه ریزی شده است که در کمتر از 10 سال آینده هر دو مرکز بیش از ده هزار دانشجو، برای مطالعه و پژوهش خواهند داشت.

دانشگاه، یک مدرسه ابتدایی، هفت دبیرستان و دو مدرسه متوسط خاص پسران و دختران را پوشش می دهد. هم چنین رشته های زبان هندی، غربی و شرقی را ارائه می دهد. آموزش در این دانشگاه اصولاً به زبان انگلیسی است.

ویژگی متمایز دانشگاه اسلامی علیگر، ورزش و مسابقات ورزشی است. کریکت، فوتبال، هاکی، تنیس، بسکتبال، اسکیت و اسب سواری تیم هایی هستند که در سطح دانشگاه های داخلی به مقام برتر دست یافتند. شاید اولین دانشگاهی باشد که دارای باشگاه اسب سواری است.

مرکز آموزش کل، هسته مرکزی اکثر فعالیت های فوق برنامه ای دانشجویان است و محیطی فرهنگی و تربیتی را فراهم می کند. این مرکز چنین فعالیت هایی را از طریق انجمن ها و باشگاه های متعددش سازماندهی می کند. به اختصار می توان تئاتر دانشگاه اسلامی علیگر، کانون موسیقی غربی و هندوستانی، انجمن ادبی و کارگاه سرگرمی و غیره را نام برد.

این نهاد، افتخاری برای اسلام و هند است چرا که نهاد و سمبلی زنده از فرهنگی مرکب از فرهنگ هند و اصول سکولار است.

تاریخ:

دانشگاه حاصل کار آقای سید احمد خان، اصلاح طلب بزرگ مسلمان و سیاستمدار، که در عواقب بعد ازجنگ استقلال هند در سال 1857، به این مهم پی برد که مسلمانان نیاز به آموزش داشته و باید در مسائل اجتماعی و وظایف دولت هند مشارکت داشته باشند.

رجاجای کیشان، در تاسیس و بنیان دانشگاه به آقا سید کمک کرد.

تصمیم بریتانیا مبنی بر اینکه از فارسی در استخدام دولتی و به عنوان زبان محاکم قضایی استفاده نشود سبب تشویش زیاد در میان مسلمانان شبه قاره هند شد. آقا سید نیاز مسلمانان به کسب مهارت در زبان انگلیسی و علوم غربی را فهمید و اینجا برای به کارگیری نفوذ سیاسی و اجتماعی خود نیاز به حمایت جامعه داشت، به خصوص در هند شمالی. پس او با دایر کردن آموزشگاه هایی در "مرادآباد" (1858) و قاضی پور (1863) شروع به فراهم کردن بستری مناسب برای تشکیل یک دانشگاه اسلامی کرد. هدف او برای تاسیس جامعه علمی در سال 1864 در شهر علیگر، این بود که آثار غربی را به زبان های هندی برگرداند تا به عنوان مقدمه ای، جامعه را برای پذیرش آموزش و پرورش غربی آماده کرده و خلق و خوی علمی را به مسلمانان تزریق کند. میل شدید به اصلاح و بهبود شرایط اجتماعی مسلمانان هند، آقا سید را بر آن داشت تا نشریه دوره ای " تذهیب الاخلاق" را درسال 1870 منتشر کند.

در سال 1877 آقا سید دانشکده شرق- انگلیس محمدی را در علیگر بنیان نهاد و بعد از سفری که به انگلستان داشت، دانشگاه های آکسفورد و کمبریج را به عنوان الگو به کار برد. هدف او ساختن دانشکده ای بود مطابق با سیستم آموزشی بریتانیا بدون اینکه ارزش های اسلامی آن را به خطربیفکند.

پسر آقای سید، سید محمود، که فارغ التحصیل دانشگاه کمبریج بود، به محض برگشت از انگلستان یک طرح پیشنهادی را جهت ایجاد یک دانشگاه غیر وابسته و مستقل به کمیسیون سرمایه دانشگاه شرق- انگلیس محمدی ارائه داد (1872). این طرح تصویب و پس از آن اصلاح شد. سید محمود همراه پدرش بنیانگذاری دانشگاه را دنبال کرد.

این دانشگاه یکی از اولین نهادهای آموزشی صرفاً مسکونی است که هم به پشتوانه دولت و هم مردم در هند دایر شده است. در طول سالها سبب ترقی طبقه فرهیخته جدیدی از مسلمانان هند شد که در دستگاه سیاسی حکومت بریتانیا نقش تعالی داشتند.

در سال 1901 که نایب السلطنه هند، لرد کورزن، از دانشگاه دیدن کرد، عملکرد دانشگاه را تحسین کرد و آن را “sovereign importance” به مفهوم " اعتبار پادشاه" نامید.

دانشگاه در ابتدا به دانشگاه کلکته و بعداً در سال 1885 به دانشگاه "الله آباد" پیوست. نزدیک به تغییر قرن، دانشگاه شروع به انتشار مجله خود به نام “aligarian” کرد و مدرسه عالی حقوق را بنیان نهاد.

نزدیک به همین زمان، حرکتی جهت توسعه دادن مدرسه به یک دانشگاه آغاز شد. برای دستیابی به این هدف، گسترش هایی داده شد و بیشتر برنامه های آکادمیک به برنامه آموزشی کالج اضافه شد. در سال 1907 مدرسه ای برای دختران تاسیس شد. تا سال 1920 کالج تبدیل به دانشگاه اسلامی علیگر شد.

آقا سید در 27 مارس 1898 درگذشت و در عمارتی که به نام خود اوست در مسجد دانشگاه علیگر به خاک سپرده شد.