چه موضوعاتی در پروپزال باشد؟


چه موضوعاتی در پروپزال باشد؟

۱-مقدمه ای بر تحصیلات و تجارب گذشته و حال خود (Introduction) چه تجاربی دارید. چه تحصیلاتی دارید. پایان نامه ارشد و کارشناسی شما چه بود. چه ربطی به تحصیلات دکترای شما دارد. تجارب شغلی شما چه قدر میتواند در این مسیر شما را یاری کند.

۲-اشاره ای بر علاقمندی‌های تحقیقاتی و آینده شغلی (research interests) علاقمندی‌های تحقیقاتی و شغلی شما چیست. در آینده قصد دارید در چه جایگاهی دیده بشوید.

۳-معرفی شفاف موضوع تحقیقاتی خاص مورد نظر و دلایل توجه شما به آن ( research topic) دقیقا دنبال چی هستید. موضوع تحقیقاتی را مشخص کنید در چند خط. دلایل اهمیت این موضوع تحقیقاتی برای شما چیست.

۴-پرسش‌های تحقیقاتی که در این موضوع به دنبال آن استید (research questions) سوالاتی که این تحقیق به دنبال آن است را نیز شفاف بیان کنید.

۵-جایگاهی که شما و دانشگاه پس از انجام این تحقیق، احتمالا خواهد رسید (research potential outcomes) انتظاراتی که از انجام موفق این پروپزال تحقیقاتی در مدت مورد نظر دارید اشاره شود.

۶-منابعی که استفاده میکنید (references) البته اگر سازمان یا موسسه دولتی و خصوصی نیز می‌تواند شما را در انجام این پروژه یاری دهد، نام آن‌ها را نیز ذکر کنید. البته در این حالت،‌از شما انتظار میرود که نسخه ای از توافق نامه یا تعهد نامه ای که موسسه/شرکت ارائه دهنده fund برای حمایت از پروژه تحقیقاتی تان صادر کرده، ضمیمه proposal بکنید. این قضیه، تا حدودی در بررسی بهتر و جدی تر پروپزال تاثیر مثبت خواهد داشت. وقتی این ۶ مورد در پروپزال شما دیده شود، در واقع خواننده تا حدودی درک درستی از آن چه شما به صورت دقیق تری به دنبال آن هستید،‌ پیدا میکند و بهتر میتوانند شما را برای رسیدن به خواسته‌های تحقیقاتی همراهی و همیاری کنند.

البته باید توجه کنید که موضوعات پروپزال شما میتواند هر زمینه ای را بر اساس علاقه و تخصص خود شامل شود. مثلا شاید شما بخواهید بر روی موضوع توسعه پایدار sustainable development در پروژه‌های ساختمانی construction project در فلان کشور تحقیق کنید و یافته‌های خود را با کشور مطبوعتان مقایسه کمیquantitative و کیفی qualitative بکنید یا اهمیت مسئولیت اجتماعی CSR شرکت‌ها را در نظام بانکداری بین المللی یا گردشگری بررسی کنید و یا تاثیر خوردگی شیمیایی بر روی بازدهی یک پالایشگاه یا نیروگاه حرارتی را مورد کاوش قرار دهید و در این حوزه‌ها، تجربه و کار تحقیقاتی قبلی انجام داده اید. تحقیق بر روی این موضوعات، مقدمات و موخراتی دارد و یک آرزوی رویایی و اتفاقی تصادقی نیست و شما بر اساس زنجیره‌ای از آگاهی، علاقه و دانش، به جمع بندی لازم برای کاوش در این مقولات در دانشگاه خاص رسیده‌اید. 4 در این پروپزال،‌ بر اساس تجربه قبلی علمیو عملی و بیانیه هدفی که نوشتید، موضوعی که علاقمند به تحقیق استید در دپارتمانی که قصد اپلای دارید را مشخص میکنید. این پروپزال،‌ در آینده در صورت پذیرش شما، توسط استاد راهنما، تقویت و توسعه پیدا میکند. البته باشد هم کلا تغییر کند و دپارتمان مربوطه صلاح بداند که بر اساس fund و اولویت‌های تحقیقاتی دانشگاه با صنایع یا موسسات خدماتی دیگر، پروپزال تحقیقاتی شما را به زمینه‌های دیگر سوق دهد. این‌ها همه بستگی به نظر استاد و دانشگاهی دارد که شما را به عنوان PhD candidate میپذیرد.

برای تحقیق بر روی موضوعاتی که در پروپزال ارائه میکنید، باید صلاحیت لازم را داشته باشید و این صلاحیت را به نوعی ابراز کنید تا صلاحیت شما برای فعالیت در این حوزه احراز شود. در هیچ کدام از مدارکی که شما ضمیمه پرونده خود کرده اید، بیان جزئی و دقیق برنامه تحقیقاتی شما که با تحصیل در مقطعی خاص در فلان دانشگاه حاصل میشود، میسر نیست. در نهایت مطلوب است که این موضوعات و بررسی اجمالی آن‌ها را در قالب نامه ای جداگانه با عنوان پروپزال پایان نامه فوق لیسانس یا دکترا تهیه و تدوین کنید. این پروپزال، در واقع پیشنهاد جدی شما به دانشگاه مقصد مبنی بر تحقیق و پژوهش بر روی یک موضوع تخصصی با شیوه و برنامه مشخص است. در برخی از کشورها، از متقاضیان تحصیل در مقطع دکترا خواسته میشود تا پروپزال خود را بر اساس position ارائه شده ارسال کنند تا مورد بررسی قرار بگیرد.

معمولا این پروپزال‌ها، توسط موسساتی دولتی و خصوصی بررسی و به ان‌ها بورسیه و کمک هزینه‌های تحصیل اعطا میشود. در این حالت، شما نمیتوانید هر پروپزالی که دوست دارید ارائه کنید و میبایست همراستا با موضوعاتی باشد که بر اساس آن، این پوزیشن تعریف و نسبت به استخدام یک کاندیدای دکترا اقدام میشود. به هر حال،‌ قصد شما به ادامه تحصیل در این مقاطع، یافتن پاسخ ‌هایی برای پرسش‌های تحقیق است که در این پروپزال با آن رو به رو استید و تحصیل در فلان مقطع، میتواند شما را به رسیدن به این اهداف تحقیقاتی یاری کند. حتی اگر پروپزال شما حاوی موضوعاتی باشد که نشان دهد شما یک محقق تازه کار و آماتور برای رسیدن به اهداف مندرج در پروپزال استید و کمیدر بیان خواسته‌ها و شیوه‌های رسیدن به هدف، اغراق کرده اید، باز این موضوع از اهمیت کار شما نمی‌کاهد. چرا که اگر شما یک محقق طراز اول بودید، دیگر نیازی به تحصیل در مقطع فوق لیسانس و دکترا نداشتید. بنابراین قصد شما برای تحصیل در این مقاطع، انجام research و تبدیل شدن به یک researcher آگاه و مطلع است که در محیط دانشگاهی تربیت و رشد یافته است. ارزش کار اینجاست که شما نسبت به ادامه تحصیل خود در رشته ای خاص، چشم انداز روشنی برای خود متصور میدانید و مانند خیل عظیمیاز دانشجویان که بعضا حتی ترجمه فارسی رشته خود را نیز به خوبی نمیدانند، این رشته و گرایش را انتخاب نکرده اید. همین موضوعات برای دانشگاه مقصد مهم است و ارزش کار شما را نشان می‌دهد.

پروپزال،‌ بیش تر از متقاضیان دکترا درخواست می‌شود و متقاضیان تحصیل در کلیه گرایش‌های ارشد در خارج از کشور، معمولا الزامیبه ارائه پروپزال تحقیقاتی ندارند. در برخی از دانشگاه‌های اروپا مانند پرتغال یا سوئد، یک استاد پیش از آن که به شما پذیرش بدهد، مدتی با شما بر روی تولید یک مقاله کار میکند تا قبل از این که شما پذیرفته بشوید،‌موضوعی که قصد کار و فالیت در مقطع دکترا دارید مشخص شود. در واقع این مقاله یا research note ، میتواند نقش همان پروپزال تحقیقاتی را داشته باشد. با این تفاوت که این پروپزال با همکاری شما و یک potential supervisor تهیه شده است و کاربردی تر از آن چیزی است که شما قبلا میخواستید برای پذیرش در دپارتمان ارائه کنید.

خلاصه هر دانشگاهی در دنیا، روش مخصوص به خود را دارد و این گونه نیست که شیوه و روش مشخصی برای پذیرش و دریافت پروپزال وجود داشته باشد و فرمتی از قبل برای این کار در دانشگاه‌های مختلف تهیه و ارائه شود. درباره ارائه پروپزال و شیوه و فرمت آن در صورت نیاز، بهتر است از دپارتمان مورد نظر سوال کنید. وقتی شما به دانشگاه پیشنهاد کنید که قصد شما برای ادامه تحصیل در گرایش خاص، تحقیق بر روی فلان موضوع مرتبط یا گرایش . . . . . است، حتی اگر صلاحیت و توانمندی حداقلی برای این کار در حال حاضر نداشته باشید، باز دانشگاه از این که برای خود یک برنامه و نقشه راه تبیین کرده اید، با دید مثبت به پرونده شما مینگرد. به این موضوع توجه ویژه ای داشته باشید و حتی المقدور، هیچ اپلیکیشنی را بدون پروپزال تحقیقاتی به دانشگاه مقصد ارسال نکنید. هیچ ساختار مشخصی برای یک پروپزال خوب و مفید وجود ندارد.

پایگاهی مانند www.findaphd.com، راه حل‌هایی را ارائه کرده که در کنار مطالعه کتاب‌های زیر، میتواند درک درستی را به مخاطب برای نوشتن یک پروپزال تحقیقاتی خوب ارائه کند.

منابع زیر را می‌توانید در اینترنت جست وجو کنید و به عنوان روش‌های تحقیق علمیدر دستور کار قرار بدهید. این منابع، اصول و مبانی تحقیق علمی و حرفه ای را به علاقمندان تحصیلات عالی ارائه میدهد که مشابه آن‌ها برای دانلود در فضای مجازی نیز وجود دارد.

• Baxter, L, Hughes, C. and Tight, M. (۲۰۰۱): How to Research, (Open University Press, Milton Keynes).

• Cryer, P. (۲۰۰۰): The Research Student's Guide to Success, (Open University, Milton Keynes).

• Delamont, S., Atkinson, P. and Parry, O. (۱۹۹۷): Supervising the PhD, (Open University Press, Milton Keynes).

• Philips, E. and Pugh, D. (۲۰۰۵): How to get a PhD: A Handbook for Students and their Supervisors, (Open University Press, Milton Keynes)